كه : هيچ‌كس حقّ را نپرستيد به چيزى عزيزتر از محبّت حقّ را . روياء صادقانه كشوف نور غيب است روح را . ملك حكيم آن ملك است كه در اشكال لوح محفوظ در خيال مقدّس دل روح را مصوّر كند ، يا خود روح است به عينها ، يا جبرئيل ( ع ) « 6 » كرّوب كبير اسرافيل « 7 » است : ، زيرا لوح از پيشانى او آميخته است ، يا عزرائيل « 8 » است . و در خبر چنين آورده‌اند كه او در لوح محفوظ مىنگرد ، يا ملك حكيم دل است كه ملك بدن است . كرّوب ناطقه است ، كه مترصّد علم غيب از لوح محفوظ است ؛ او لوح محفوظ در غيب بيند . كرّوب را آن نزديكى است . علم علم حقّ است ، كه آن صفت به تجلّى در لوح محفوظ پيدا شود . محبّت خلاصهء طاعت است ، و ثواب آن ثمرهء معرفت است . حق از بندگان اين هر دو خواهد ، زيرا محبّت صفت اوست و عبادت تبع آن است ، توحيد اصل همه است . خداوند فرمود : « كنت كنزا مخفيا ، فاحببت أن أعرف » « 9 » و باز مىفرمايد : « وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ » . « 10 »

--> ( 6 ) . جبرئيل : نام فرشتهء وحى ، فرشته‌اى كه پيك حضرت است . پير چهل ساله ، جوهر اول ، هيولايى اول ، سبز كبوتر ، طوطى سدره‌نشين ، طاووس عرش ، روح القدس ، روح الامين ، روح مكرم ، عقل اول ، ناموس اكبر ، روح اعظم ، ساقى روحانيون ، كليم ، امين وحى ، فرشتهء وحى . ( 7 ) . اسرافيل : فرشته صور ، ملك بعث ، صاحب صور ، خداوند صور ، يكى از فرشتگان مقرب مأمور دميدن روح به اجسام و نفخ صور در روز رستاخيز است ، او قبل از همهء فرشتگان به آدم سجده كرد . فرشته‌اى كه در قيامت دو بار در صور خواهد دميد . در دميدن اول همهء مخلوقات مرده و نيست خواهند شد و در دميدن بار ديگر همهء مردگان زنده خواهند شد . اسرافيل به زبان سريانى يعنى بنده خدا . ( 8 ) . عزرائيل : ملك الموت ، لغت عبرانى است . ملك مقرب است و او بندهء خداست . او قابض ارواح است . فرشتهء مرگ . ( 9 ) . حضرت داوود ( ع ) از پروردگار پرسيد : « يا ربّ لما ذا خلقت الخلق ؟ » پروردگارا ! چرا خلق را بيافريدى . پروردگار فرمود : « كنت كنزا مخفيا فاحببت ان اعرف فخلقت الخلق لاعرف » : فرمود : من گنج پنهان بودم كه دوست داشتم مرا بشناسند ، پس خلق را آفريدم تا شناخته شوم . منابع ديگر حديث عبارتند از : سوانح احمد غزالى ، ص 16 ، تمهيدات عين القضات همدانى ، ص 90 ، 265 ، روح الارواح ، ص 221 ، مرصاد العباد ، ص 49 ، فيه ما فيه ، ص 186 ، مجالس سبعه ، ص 119 ، معارف سلطان ولد ، ص 50 ، اوراد الاحباب ، ص 250 ، شرح اصول العشر ، ص 83 ، مرموزات اسدى در مزمورات داودى ، ص 12 ، كاشف الاسرار ، ص 20 ، مشارق الدرارى ، ص 459 . ( 10 ) . ذاريات ، آيه 56 ؛ جن و انس را جز براى پرستش خود نيافريده‌ام .